โครงการ "แผ่นแกงเปรอะโปรตีนสูงจากหอยแอปเปิลสีทองอินทรีย์" มีความสำคัญอย่างยิ่งในด้านการพัฒนานวัตกรรมอาหารพื้นถิ่นให้มีคุณค่าทางโภชนาการที่สูงขึ้น และตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพและสิ่งแวดล้อม โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มมูลค่าหอยแอปเปิลสีทอง ซึ่งเป็นสัตว์น้ำที่มีแนวโน้มด้านเศรษฐกิจของไทย เนื่องจากมีการแพร่ขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วและกินอาหารประเภทพืชได้หลากหลาย ซึ่งทีมงานวิจัยได้พัฒนาสายพันธุ์และมีการทดลองเลี้ยงมานานกว่า 5 ปี รวมทั้งคณะวิจัยได้มีการนำเสนอในงานนวัตกรรม KMITL มาอย่างต่อเนื่อง และขณะนี้อยู่ในระหว่างการขอรับการสนับสนุนจากแหล่งทุนต่าง ๆ เพื่อขยายผลสู่เกษตรกร ดังนั้นโครงการนี้จึงเป็นประโยชน์ในการนำผลผลิตอินทรีย์มาพัฒนาเป็นรูปแบบผลิตภัณฑ์อาหารที่ปลอดภัยและยั่งยืน
การผลิตผงแกงเปรอะซึ่งเป็นเครื่องปรุงพื้นบ้านของภาคอีสานนั้น อาศัยวัตถุดิบจากธรรมชาติที่มีคุณค่าทางโภชนาการและกลิ่นรสเฉพาะตัว คือ ใบย่านาง ซึ่งเป็นสมุนไพรในท้องถิ่นที่มีฤทธิ์เย็น ช่วยลดความร้อนในร่างกาย มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง จึงนิยมใช้เป็นน้ำซุปในแกงเปรอะ เพื่อเพิ่มความกลมกล่อมและกลิ่นหอมเฉพาะตัว บางครั้งผลิตภัณฑ์ผงสำเร็จรูปมีการผสมกับเครื่องปรุงต่าง ๆ เช่น ข้าวคั่วหรือข้าวเบือ (เป็นการใช้ข้าวเหนียวมาเผาให้ไหม้ดำแล้วนำมาโขลกละเอียด) ตัวอย่างผลการสืบค้นสิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร ในการผลิตผงแกงเปรอะที่ใช้ใบย่านางเป็นส่วนประกอบหลัก เช่น เลขที่คำขอ 1903002882 ชื่อสิ่งประดิษฐ์ สูตรหน่อไม้แซ่บทรงเครื่องและกรรมวิธีการผลิต, 1703002157 ชื่อสิ่งประดิษฐ์ สูตรซุปก้อนหน่อไม้ใบย่านางและกรรมวิธีการผลิต, 1603001916 ชื่อสิ่งประดิษฐ์ แกงหน่อไม้กึ่งสำเร็จรูปและกรรมวิธีการผลิต และ 2003002457 ชื่อสิ่งประดิษฐ์ ผงปรุงรสแกงเห็ดกึ่งสำเร็จรูป ผลจากการสืบค้นสิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร ยังไม่ปรากฏพบแผ่นแกงเปรอะโปรตีนสูงจากหอยแอปเปิลสีทองอินทรีย์ ซึ่งในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในครั้งนี้ คณะผู้วิจัยได้นำใบหมาน้อย/ใบหมอน้อย/ใบเขมา หรือใบอ่อมแซบ และหอยหวานทองจืด/หอยแอปเปิลสีทอง หรือหอยเชอรี่สีทอง มาเป็นส่วนผสมหลักคู่กับใบย่านาง โดยใบหมอน้อยเป็นสมุนไพรเช่นเดียวกับใบย่านาง มีรสฝาดและขมเล็กน้อย และมีลักษณะเป็นวุ้นเมื่อปั่นผสมน้ำอย่างละเอียด รวมทั้งยังมีสรรพคุณช่วยบำรุงร่างกาย ช่วยเพิ่มมิติของรสชาติในแกงเปรอะ เพื่อเสริมกลิ่นและสีของน้ำแกง ในขณะที่หอยแอปเปิลสีทองเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่มีโปรตีนสูงมากกว่า 50% ของน้ำหนักแห้ง เนื้อหวานนุ่มกว่าหอยเชอรี่ทั่วไป เมื่อนำมาปรุงในแกงเปรอะจะช่วยเพิ่มรสชาติและคุณค่าทางอาหาร อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน
วิทยาลัยนวัตกรรมการผลิตขั้นสูง
ก่อนจะสร้างวัสดุหรือโมเลกุลใหม่ขึ้นมาจริงในห้องปฏิบัติการ นักวิทยาศาสตร์สามารถ "จำลอง" พฤติกรรมของอิเล็กตรอนและอะตอมได้ล่วงหน้าด้วยคอมพิวเตอร์ โดยอาศัยกฎพื้นฐานของกลศาสตร์ควอนตัม เทคนิคนี้เรียกว่า Ab Initio Modeling หรือ Density Functional Theory (DFT) ซึ่งช่วยทำนายว่าวัสดุหรือโมเลกุลชนิดหนึ่งจะมีสมบัติอย่างไร โดยไม่ต้องลงมือสังเคราะห์จริงทุกครั้ง ประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายในการวิจัย นิทรรศการนี้นำเสนอผลงานวิจัย ที่ใช้แนวคิดเดียวกันนี้ไปประยุกต์ในสองทิศทาง คือ การออกแบบ "วัสดุ" ระดับอะตอมสำหรับกักเก็บพลังงานและนำไฟฟ้าแบบไม่มีความต้านทาน และการออกแบบ "โมเลกุล" ที่เปล่งแสงได้เมื่อพบสารบางชนิด ซึ่งเป็นหลักการเบื้องหลังเซนเซอร์ตรวจจับสารต่างๆ ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า วิชาฟิสิกส์และเคมีควอนตัมที่ดูเป็นนามธรรม แท้จริงแล้วคือเครื่องมือสำคัญที่อยู่เบื้องหลังนวัตกรรมพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีการตรวจวัดในชีวิตประจำวัน
วิทยาลัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมวัสดุ
มลพิษจากน้ำมันและคราบไขมันเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมเร่งด่วนที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทางน้ำและป่าชายเลนอย่างรุนแรง โดยเฉพาะในพื้นที่คลองมณีรัตน์ จังหวัดสมุทรสาคร ซึ่งยังไม่มีวิธีการแก้ไขที่มีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้จึงมุ่งพัฒนา "ทุ่นดักจับคราบน้ำมันประสิทธิภาพสูงด้วยเทคโนโลยีซูเปอร์ไฮโดรโฟบิกเมมเบรน" โดยนำดอกธูปฤาษีมาสังเคราะห์เป็นวัสดุเส้นใยนาโนคาร์บอน (Carbon Nanofiber) สำหรับดักจับน้ำมันและคราบไขมัน ร่วมกับการใช้พลาสติก PET จากขยะในป่าชายเลนเป็นวัสดุหลัก แนวทางนี้ไม่เพียงช่วยแก้ปัญหามลพิษทางน้ำ แต่ยังสามารถนำน้ำมันที่ดักจับได้ไปแปรรูปใช้ประโยชน์ต่อได้ อันเป็นแนวทางที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน
คณะวิทยาศาสตร์
ผลงานนี้เป็นแพลตฟอร์มเทคโนโลยีการเคลือบผิวด้วยเทคนิค PVD เพื่อยกระดับสมบัติพื้นผิวของชิ้นงานอุตสาหกรรม ทั้งด้านความทนทานต่อการสึกหรอและการกัดกร่อน ความสวยงาม และสมบัติทางไฟฟ้าและไฟฟ้าเคมี โดยสามารถปรับกระบวนการให้เหมาะสมกับวัสดุและการใช้งานที่หลากหลาย ปัจจุบันได้พัฒนาชิ้นงานต้นแบบสำหรับอุตสาหกรรมเครื่องประดับและอิเล็กทรอนิกส์ และมีศักยภาพขยายสู่ยานยนต์และการแพทย์ รวมถึงต่อยอดเป็นบริการหรือกระบวนการผลิตเชิงอุตสาหกรรมในอนาคต